طراحی فضاهای شهری
نویسنده :محمود توسلی
صفحات۱۷-۱
-دو عنصر اساسی فضاهای شهری عبارتند از میدان و خیابان
-فضاهای شهری یکی از عناصر ساخت فضاهای شهر است که همراه با تاریخ یک ملت در ادوار مختلف به وجود می آید شکل می گیرد و دگرگون می شود.این عنصر که فعالیت های مختلف فرهنگی اجتماعی اقتصادی یا سیاسی همواره در جریان داشته همیشه با قلب تاریخ شهر می تپده و سرگذشت شهر را رقم می زده است.چون بیشتر فضاهای شهری با ارزش به دوران های گذشته تعلق دارد بنابراین نباید گمان کرد که فضاهای شهری عنصری است قدیمی و شهر امروز بدان نیازی ندارد
-برای اینکه ساخت شهر چهره ای انسانی تر پیدا کند باید به فضاهایی روی آورد که همگانی اند و زنده ترین حرکت های شهری در آن رخ می دهد.
-فضاهای شهری و معماری شهرهای قدیمی بهترین آزماشگاه فراگیری و ادراک است.
-ادراک فضاهای شهری تنها با اموزش عمیق میسر می شود.آموزشی که بایددر فضاهای شهری با ارزش صورت گیرد.
ادراک فضایی
بهترین راه ادراک فضاهای شهری نگاه دقیق به تجربه طراحی فضا در طول تاریخ است.این تجربه در یونان با ایجاد تپه های مقدس مانند اکروپلیس یا میدان اگورا در رم با فروم رمی و در ایران باستان با فضایی کنده شده در دل صخره ها یا یک چارطاقی بنا شده در بالای تپه متجلی می شود و سرانجام در فضاهای شهری دوران قرون وسطی و رنسانس به اوج می رسد
روکر می گوید:
آثار با ارزش معماری و شهرسازی گذشته باید از نو مطالعه شوند.این کار می تواند ما را در ایجاد فضایی برای امروز یاری دهد
ادموند بیکن می گوید:
خصوصیات فضایی تا زمانی که ادراک نشود سرگردانی در طراحی فضاهای شهری معماری ادامه دارد
-آثار بزرگ معماری و شهرسازی دارای یک ویژگی مشترک هستند که همان کیفیت فضایی است
کالن می گوید:
باید به قوه بینایی روی آوریم چون فقط به مدد دید است که می توان محیط را ادراک کرد
زوکر می گوید: فضا به یاری تجسم و تصویری که ناظر از وسعت و حدود فضا و احساس حرکت در آن پیدا می کند ادراک می شود
-اگر در فضایی از نظر بصری کشش وجود داشته باشد به عبارت دیگر اگر فضا واجد جذبه ی بصری باشد احساس حرکت ناظر در فضا و ادراک بصری وی کاملا در هم می آمیزد.ناظر در حرکت خود تحت تاثیر و هدایت حد و مرز ترکیب سه بهدی فضا قرار می گیرد
زوکر می گوید:
فضای شهری ساختاری است سازمان یافته آراسته و واجد نظم به صورت کالبدی برای فعالیت های انسانی و بر قواعد معین و روشنی استوار است که عبارتند از :همشکل و یکدست یا متنوع بودن آنها ابعاد مطلق این بدنه ها نسبت به پهنا و درازای فضایی که در میان گرفته شده زاویه ی گذر ها یا خیابان هایی که به میدان می رسند و سرانجام موقعیت و محل بناهای تاریخی آبنماها و فواره ها یا عناصر سه بعدی دیگری که می توان بر آنها تاکید کرد
-هر گونه فضایی را در شهر نمی توان فضای شهری دانست بلکه ارتباطات ویژه بصری و حرکتی در فضایی با خوصیات گفته شده موجد فضای شهری است
-فرم معماری محل یا مرز تماس توده و فضاست
-طراحی معماری مبتنی بر دو عنصر توده ی ساختمانی و فضاست و جوهر طراحی را می توان وابستگی میان این دو عنصر دانست .مثلا در یک میدان تنها یک عنصر مورد نظر نیست بلکه تاثیر متقابل و رابطه ی بین ساختمان ها با فضای میدان مورد نظر است
ادامه مطلب
